Jak liczymy wynagrodzenie netto w Polsce

Kalkulator odtwarza listę płac pracownika zatrudnionego na umowie o pracę przez cały rok, z jednym pracodawcą i tym samym wynagrodzeniem w każdym miesiącu. Reguły pochodzą z tekstów jednolitych ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych, o systemie ubezpieczeń społecznych i o świadczeniach opieki zdrowotnej, z obwieszczeń o limicie składek i z rozporządzeń o płacy minimalnej – zob. Źródła.

Składki ZUS

Pracownik płaci 9,76% na ubezpieczenie emerytalne, 1,5% na rentowe i 2,45% na chorobowe. Składki emerytalna i rentowa są liczone tylko do rocznej podstawy 282 600 zł w 2026 r. (260 190 zł w 2025 r.), czyli 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia: w miesiącu przekroczenia od części wynagrodzenia, potem wcale. Chorobowa nie ma limitu.

Składka zdrowotna

9% od wynagrodzenia pomniejszonego o składki ZUS. Od 2022 r. nie odlicza się jej od podatku. Przy bardzo niskich zarobkach składka nie może przekroczyć zaliczki obliczonej według zasad z 31 grudnia 2021 r. (17%, kwota zmniejszająca 43,76 zł) – tak stanowi art. 83 ustawy o świadczeniach; przy pełnym etacie z płacą minimalną to ograniczenie nie działa.

Zaliczka na PIT

Dochód miesiąca to przychód minus składki ZUS i koszty uzyskania (250 zł, przy dojazdach z innej miejscowości 300 zł), zaokrąglony do pełnych złotych. Zaliczka wynosi 12%, dopóki dochód od początku roku nie przekroczy 120 000 zł; w miesiącu przekroczenia nadwyżka jest opodatkowana stawką 32%, a w kolejnych miesiącach cały dochód. Z PIT-2 płatnik obniża każdą zaliczkę o 1/12 kwoty zmniejszającej (300 zł) albo o 1/24 lub 1/36, jeśli pracownik rozdzielił ją między kilku płatników. Zaliczkę zaokrągla się do pełnych złotych.

Zwolnienie do 85 528 zł i PPK

Ulga dla młodych (do 26 lat) oraz ulgi na powrót, dla rodzin 4+ i dla pracujących seniorów zwalniają przychód do 85 528 zł w roku. Do tego limitu płatnik nie pobiera zaliczek; koszty stosuje się tylko do części opodatkowanej, a składek od przychodu zwolnionego nie odlicza się od dochodu. Składka zdrowotna pozostaje. W PPK pracownik wpłaca 2%, a wpłata pracodawcy (1,5%) jest przychodem pracownika i zwiększa zaliczkę.

Rozliczenie roczne

Po roku podatek liczy się według skali: 12% minus 3600 zł do 120 000 zł podstawy i 10 800 zł plus 32% nadwyżki. Różnica wobec pobranych zaliczek to zwrot albo dopłata w zeznaniu; przy jednym pracodawcy i złożonym PIT-2 wynika tylko z zaokrągleń, a przy zwolnieniu lub bez PIT-2 może sięgać setek złotych.

Koszt pracodawcy

Pracodawca płaci 9,76% na ubezpieczenie emerytalne i 6,5% na rentowe (do tego samego limitu), składkę wypadkową (domyślnie 1,67% – stopa dla płatników zgłaszających do 9 ubezpieczonych, większe firmy mają własną), 2,45% na Fundusz Pracy z Funduszem Solidarnościowym i 0,10% na FGŚP oraz ewentualną wpłatę do PPK.

Kontrole

Kontrola	Zakres	Wynik
Płaca minimalna 2025 i 2026	4666 zł → 3510,92 zł oraz 4806 zł → 3605,85 zł netto, każda składka i zaliczka osobno, koszt pracodawcy 5790,28 zł	Zgodne co do grosza
Ustawa o PIT (art. 27, 31b, 32, 26)	Skala, zaliczki z progiem, PIT-2 1/12, 1/24, 1/36, koszty dojazdu, zwolnienie, odliczenie składek, PPK	Odtworzone i sprawdzone
Limit składek i ograniczenie zdrowotnej	Obwieszczenia M.P. 2024 poz. 1051 i M.P. 2025 poz. 1206, art. 83 ustawy o świadczeniach	Odtworzone i sprawdzone

Czego jeszcze nie ma

Umowy zlecenia i o dzieło, autorskie koszty 50%, praca w kilku firmach i wspólne rozliczenie z małżonkiem.
Zmiany wynagrodzenia w trakcie roku, premie i świadczenia w naturze, nieobecności chorobowe.
Ulgi w zeznaniu rocznym (na dzieci, termomodernizacyjna, internetowa), które obniżają podatek po roku.

Szacunki. Nie stanowią porady podatkowej, prawnej ani finansowej.